Televizyonun çocuklara etkileri

Administrator tarafından yazıldı.

Pazartesi, 28 Haziran 2010 15:35

Ülkemizde ve Dünya da kitle iletişim araçlarının sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Bunun yanında bu araçların çocuk, aile ve toplum üzerindeki etkileri artarak devam etmektedir. Toplumlar öz kültürüne giderek yabancılaşmaktadır. Kültürlerin ayırt edici özellikleri zamanla yok olmaktadır. Günümüzde bir Amerikalı birey ile bir İngiliz ya da Türkün kişilik ve kültürel özelliklerinde benzerlikler arz etmektedir. Kültürel yabancılaşma ve yozlaşmada beraberinde gelmektedir. Aile ve toplumda iletişim sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Kitle iletişim araçlarından en yaygın olanı Televizyon ve Bilgisayadır.Bu araçların belirli yaş dönemlerinde çocuklar üzerinde etkileri şöyle değerlendirilebilir.

0-2 Yaş:Yenidoğan çocuklar yaklaşık 1 yaşında yürümeye başlarlar.Bir yaşından sonra çevresini keşfetmeye başlar.Bu keşifte önüne ilk çıkan şey Bilgisayar ve Televizyondur.0-1 yaş döneminde çocuğun en temel ihtiyacı beslenme ve sevgidir.Bir yaşından itibaren çocuklar anne yada babaları veya bakıcıları tarafında televizyonun başına oturtulur.Çocuk renkli bir Dünya keşfetmiştir.Çocuk televizyon izlerken yetişkinlerde kendi işlerini yapmaya koyulurlar.Bu sırada çocuk müzik ve reklam yayınlarına alışmış olur.

2-6 Yaş:Çocuk için bir çok beceri alanının geliştiği şekillendiği kritik yaşlarda çocuk televizyon başında ise gelişimi negatif etkilenir.Bu dönemde çocuğun en temel ihtiyacı oyundur.Oyun vasıtasıyla çocuğun psikolojik, sosyal,zihinsel, duygusal gelişim alanları desteklenmiş olur.Bu dönemi televizyon karşısında geçiren çocukların gelişiminde aksaklıklar olacaktır.

6-18 Yaş:Çocuğun hayatında artık okul vardır.Birde mükemmel olarak algıladığı rol modeli vardır.O da öğretmenidir.Çocuğun kişilik gelişimi aile okul ekseninde şekillenir.Kitle iletişim araçları ile bire bir ilgilenen çocuk eve gelir gelmez ya televizyonun başına oturur veya bilgisayarın karşısına geçer.Adete odasına kilitlenen çocuk dış Dünyadan habersizdir.

Bu dönemde rol-model olarak dizi aktörleri vardır. Ayrıca her an ölüm şiddet,cinsel taciz,savaş görüntüleri çocuğun hayatındadır.Dizi aktörleri rol model alındığı için çocuğun duygu, tutum ve davranışlarını yönlendirir.Dünyada, yapılan bir araştırmada çocukların günde 2-4 saat televizyon seyrettikleri saptanmıştır.Genel olarak televizyonun olumsuz etkileri şöyle sıralanabilir.

*Çocuklar rol model aldığı oyuncuları taklit ederek tehlikeye maruz kalabilir.

*Akran grubu ile oyunlar oynamak yerine televizyon ya da bilgisayarla vakit geçirir.

*Zihinsel Dünyasını ütopik olaylar doldurur.

*Arkadaşlık kurma ve geliştirmede sorunlar yaşar.

*Şiddeti çözüm aracı olarak görmeye başlar

*Zaman zaman şiddeti çevresine yansıtır.

*Duygusal anlamda dalgalanmalar yaşar.

*Sosyal becerileri gelişmez ve sosyal iletişim kuramaz.

*Çocuk hep hayal dünyasında yaşar.

*Aile içinde iletişim ve etkileşim bozulur.

Yaklaşık 5 yıldır Gençlerin ruh sağlığı sorunları adlı seminerlerimde Ailelere ise şöyle tavsiyeler de bulunuyorum. Anne baba ve çocukların bir arada bulundukları zaman dilimi akşam saatleridir. Lütfen her akşam televizyonu kapatıp birbirinizle ilgilenmenizi rica ediyorum.

Ayrıca televizyonla ilgili şu önerilerde bulunuyorum.

*Televizyon yararlı bir araçtır bunu nasıl kullandığımız önemlidir.

*Aileler ve çocuklar program seçme alışkanlığı kazanmalıdır.

*Belirli bir yaşa kadar çocuğun odasına televizyon ve bilgisayar konulmamalıdır.

*Televizyon okuma ve düşünme yeteneğini baltalar.

*Aileler çocuklar ve gençler televizyon yerine sosyal aktivitelere yönelmeliler.

*Aile bireyleri akşam yemeklerini birlikte yemeli ve yemek esnasında televizyon mutlaka kapalı olmalıdır.

*Çocuk savaş ve şiddet sahneleri içeren programları izlememelidir.

*Çocuklarla televizyon izlemek yerine ev içi etkinlikler yapılmalıdır.

Çocuklar aileler için gelecek demektir. Aile dinamiğinin en önemli öğesidir. Aile ise toplumun en vazgeçilmez unsurudur. Ruhsal açıdan sağlıklı çocuklardan sağlıklı aileler oluşur. Sağlıklı ailelerden ise güçlü toplumlar oluşur.

Vahdi ÇOBAN

Sosyal Hizmet Uzmanı