Klinik Sosyal Hizmet

Ertekin Gülsüm PD. *, Kılıçarslan Fatih SHU.*

Family therapy is being applied on inhalant substance using adolescent receiving treatment at UMATEM department of Bakırköy Mental Health Hospital – Istanbul since 2003 in this study, we present a case of family therapy applied to adolescents receiving treatment in a family environment.

Y.U. is a 16 years old male adolescent using inhalant substance for 4-5 years. He doesn’t go to school, is jobless and on occasional runaway. He had received pharmacotherapy and individual therapy result in a bad solution. In addition to theses, we have applied systemic family therapy for 18 séance between March 2003 and June 2003. He received therapy once a week. Even though the full family participation was not received, either the mother or the father participated in all séances. The family has 5 members. The mother being a house wife, the father is a furniture manufacturer. He had days with no work and was taking alcohol frequently. Y.U. had a 3 years old brother. The sister, never participated the therapy séances, is married living in a different district. The parents, especially the mother, were determined the participated the séances.

Y.U., in the early séances, could not control his anger. He was shouting and threatening. He would leave therapy room yelling and threatening. However, he state in the room until the end of the therapy in the later séances and could express his feelings in proper manners. He would be sitting closer to the family members; symbolically showing acceptance of his family.

Even though 6 months had passed over the therapy, Y.U. is living with his family and is not using substance. He can control his feelings and has a job.

Family therapy is not a usual treatment method applied to inhalant substance using adolescent. The case reported here gives the hope that family therapy can be helpful even in such cases. The systemic family therapy can have success in cases where the inhalant substance using adolescent has serious problems in family relationships.

* Bakırköy Mental Health Research Hospital

UÇUCU MADDE KULLANAN ERGENDE AİLE TERAPİSİ:OLGU SUNUMU

Ertekin Gülsüm PD.*, Kılıçarslan Fatih SHU.*

 Bakırköy  Ruh ve Sinir  Hastalıkları Hastanesi, UMATEM servisinde uçucu madde kötüye kullanımı tanısıyla tedavi gören ergenlere 2003 yılından itibaren aile terapisi uygulanmaktadır. Ailelerin tedavi sürecine katılmalarını sağlamak ve ergeni aile sistemi içinde ele almak amacıyla uygulanan aile terapilerinden bir olgu bu çalışmada sunulmaktadır.(2-3)

Y.Ü. 16 yaşında, erkek, 4-5 yıldır madde kullanan, zaman zaman sokakta yaşayan, okula ve işe gitmeyen bir ergendir. Tedavide farmakoterapi ve bireysel terapi uygulanmış ancak yarar sağlanmamıştır. Diğer tedavilere ek olarak aile terapisi düşünülmüş, 13 seans sistemik aile terapisi modeli uygulanmıştır.(1) Mart 2003-Haziran 2003 tarihleri arasında haftada bir seans gerçekleştirilmiştir. Tüm seanslara aile üyelerinin tamamı katılmasa da anne ve/veya baba katılmıştır. Aile 5 kişiden oluşmaktaydı. Anne ev hanımı, baba mobilyacı olarak çalışıyordu,  bazen iş almamış olabiliyordu ve sıklıkla alkol kullanımı vardı. Evde birde 3 yaşında küçük erkek kardeş vardı. Ablası evli ve başka bir semtte oturuyordu. Abla seanslara katılmamıştır. Aile, özellikle anne terapilere gelme konusunda çok kararlıydı.

Y.Ü. ilk seanslarda öfke duygusunu kontrolde zorlanıyordu, bağırıyordu, tehditler kullanıyordu. Seans devam ederken yoğun öfkeyle, tehdit ederek odadan çıkıyordu. Sonraki seanslarda süre doluncaya kadar odada kalmış; duygusunu uygun tarzlara dönüştürerek ifade edebilmiştir. Y.Ü.’nün ailenin içine girdiği, aileye yakınlaştığı sembolik olarak terapide oturma biçiminde gözlenmiştir. Giderek aile üyelerine yakın oturmuştur.

Aile terapisi  sonlandıktan sonra 6 aylık izlemede Y.Ü. madde kullanmamıştır, ailesiyle birlikte yaşamını sürdürmektedir, öfke duygusunu kontrol edebilmekteydi ve işe gitmektedir. Uçucu madde kullanan ergenlerde aile terapisi genelde başvurulmayan bir terapi yöntemidir. Bu olgu aile terapisinin madde kullanan ergenlerle  çalışırken umut verici olduğunu düşündürmektedir. Sistemik aile terapisi ilişkilerinde ciddi sorunlar yaşayan, uçucu madde kullanan ergenlerde  önemli bir tedavi seçeneği gibi görünmektedir.

* Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Araştırma ve Eğitim Hastanesi

UÇUCU MADDE KULLANAN ERGENDE AİLE TERAPİSİ OLGU SUNUMU

YÖNTEM VE METOD

Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi, UMATEM servisinde uçucu madde kötüye kullanımı tanısıyla tedavi gören Y.Ü’nün ailesine Mart 2003-Haziran 2003 tarihleri arasında haftada bir seans olmak üzere toplam 13 seans sistemik aile terapisi modeli uygulanmıştır. Aile terapisi ayaktan tedavi olarak yürütülmüştür.

SONUÇ

ü      “Y.Ü gelmese de sizleri her hafta mutlaka bekliyoruz.” bu aile tarafından önemsendi. Y.Ü madde kullansa bile aile bir arada olmaya devam etti. 

ü      Ailenin çözüm kaynakları/tedavi edici gücü harekete geçirildi.

ü      Aile içi bütünlüğü sağlandı. Ailedeki üyeler bir arada olmaya başladı. Anne yalnız değildi.

ü      Y.Ü nün seansı organize etmesine izin verilmedi.

ü      Döngüsel sorulama ile aile içi iletişim arttırılıyordu. Empati oluşturuluyordu. (Sistemik yaklaşım tekniği)

ü      Ailede yeni organizasyon oluşturuldu. Çocuk otoritesi yerine anne baba otoritesi oluşturuldu. (Munichin yapısal modeline benzer)

ü      Y.Ü nün aileye yakınlaştığı sembolik olarak terapide oturma biçiminde gözlenmiştir. Giderek aile üyelerine yakın oturmuştur.

ü      Y.Ü 9 aydır madde kullanmamaktadır. Ailesi ile birlikte yaşamını sürdürebilmekte, öfke duygusunu kontrol edebilmekte, işine devam etmektedir.

Seans sonrası terapistlerin ve tedavi ekibinin gözlem düşünceleri

ü      Zaman zaman öfkeden kendimizi arındırmamız zorlaşıyordu.

ü      Y.Ü ile iletişim kurmakta güçlük çekiyorduk.

ü      Tehditlere dayanabilmek güçleşiyordu.

ü      Seanslardan (özellikle ilk seanslar) sarsılarak çıkıyorduk.

Kaynaklar:

1- Kerimoğlu Efser(yayın sorumlusu), Aile Tedavileri, Ankara Üniversitesi Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı Yayınları: Ankara;1996.

2- Peseschkian Nossrat, Pozitif Aile Terapisi, Beyaz Yayınları:İstanbul;1999.

3- Satir Virginia, İnsan Yaratmak-Aile Terapisinin Başyapıtı, Beyaz Yayınları: İstanbul;2001.